गोदापात्रात वाळू माफियांचा ‘रात्रीचा खेळ’? महसूल विभागाच्या ‘एकदिवसीय डब्बा संस्कृती’चा नागरिकांचा आरोप; नाथसागर ते हिरडपुरीपर्यंत रात्रीच्या अंधारात कथित बेसुमार उपसा

पैठण अविनाश गर्डे

दिवसा प्रशासनाची धावपळ… कारवाईच्या घोषणा… पंचनामे… आणि रात्री पुन्हा गोदापात्रात यंत्रांचा कथित धडाका! पैठण तालुक्यातील गोदावरी नदीपात्रातील वाळू उपशाचे हे कथित ‘रात्रीचे अर्थकारण’ सध्या चर्चेचा विषय बनले आहे. नाथसागराच्या पायथ्यापासून थेट हिरडपुरीपर्यंत अनेक ठिकाणी रात्रीच्या अंधाराचा फायदा घेत मोठ्या प्रमाणावर वाळू उपसा व वाहतूक होत असल्याचा आरोप पर्यावरणप्रेमी नागरिकांनी केला आहे.

महसूल आणि पोलिस प्रशासनाच्या कथित दुर्लक्षामुळे वाळू उपसा करणाऱ्यांचे मनोबल वाढल्याचा संताप नागरिक व्यक्त करीत आहेत. तक्रारी होतात, सोशल मीडियावर व्हिडिओ-फोटो फिरतात; मात्र प्रत्यक्षात ठोस आणि सातत्यपूर्ण कारवाई कुठे आहे? असा सवाल आता उपस्थित केला जात आहे.

—————————————-

रात्री गोदापात्रात नेमके चालते तरी काय?

जुने कावसान, मौलाना साब दर्गा, नागघाट, शनी मंदिर परिसर, शासकीय आयटीआयच्या मागील भागासह पाटेगाव, वडवाळी, वाघाडी (कट), दादेगाव (ज), नायगाव-मायगाव, आपेगाव, नवगाव, तुळजापूर (कुरण), टाकळी अंबड, आवडे, उंचेगाव आणि हिरडपुरी या परिसरांत रात्री व पहाटेच्या सुमारास कथित वाळू उपसा व वाहतूक होत असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.

यंत्रांच्या सहाय्याने वाळू उपसा होत असल्याचे आरोपही करण्यात आले आहेत. त्यामुळे “प्रशासनाला या हालचालींची माहिती नाही की माहिती असूनही दुर्लक्ष?” असा थेट प्रश्न नागरिकांकडून विचारला जात आहे.

—————————————-

सोशल मीडियावर तक्रारी; प्रशासन मात्र ‘मूकदर्शक’?

अवैध वाळू उपशाबाबत नागरिकांकडून विविध माध्यमांतून प्रशासनाचे लक्ष वेधले जात असल्याचे सांगण्यात येते. सोशल मीडियावर तक्रारी, छायाचित्रे आणि व्हिडिओ प्रसारित होत असतानाही अपेक्षित परिणामकारक कारवाई होत नसल्याची नागरिकांची तक्रार आहे.

“दिवसा नदीपात्राची पाहणी आणि रात्री पुन्हा वाळूचा उपसा; हा योगायोग की यामागे काही वेगळे गणित?” असा सवाल आता उपस्थित होत आहे.

—————————————-

‘एकदिवसीय डब्बा संस्कृती’चा खळबळजनक आरोप

गोदापात्रातील कथित अवैध वाळू उपशामागे महसूल व पोलिस विभागातील काही घटकांचे संगनमत असल्याचा गंभीर आरोप काही नागरिकांनी केला आहे. या कथित प्रकाराला त्यांनी ‘एकदिवसीय डब्बा संस्कृती’ असे संबोधले आहे.

हा आरोप अत्यंत गंभीर असून, त्यामध्ये तथ्य आहे की नाही, हे तपासणे प्रशासनाची जबाबदारी आहे. आरोप खोटे असतील तर प्रशासनाने ते स्पष्ट करावे आणि तथ्य आढळल्यास दोषींवर कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.

—————————————-

गोदावरीच्या पात्राची पोटतिडकीने लूट?

गोदावरीच्या पात्रातील वाळू ही केवळ बांधकामासाठीची सामग्री नाही. नदीपात्राची नैसर्गिक रचना, पाण्याचा प्रवाह, नदीकाठची जैवविविधता आणि भविष्यातील जलसाठा यांच्याशी तिचा थेट संबंध आहे.

त्यामुळे कथित बेसुमार वाळू उपशामुळे गोदापात्राच्या नैसर्गिक रचनेवर आणि नदीकाठच्या पर्यावरणावर दूरगामी परिणाम होण्याची भीती पर्यावरणप्रेमी व्यक्त करीत आहेत

—————————————-

‘कागदी’ कारवाई नको; आता मैदानात उतरा!

नाथसागर ते हिरडपुरी या संपूर्ण पट्ट्यात महसूल, पोलिस आणि संबंधित विभागांनी संयुक्तपणे विशेष मोहीम राबवावी, अशी मागणी जोर धरत आहे.

रात्रीच्या वेळी विशेष पथके तैनात करावीत. संशयित ठिकाणांची अचानक तपासणी करावी. अवैध वाळू उपशासाठी वापरली जाणारी यंत्रसामग्री व वाहने आढळल्यास नियमानुसार जप्त करावीत. तसेच, दोषी आढळणाऱ्यांविरुद्ध कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी नागरिकांनी केली आहे.

तक्रारी प्राप्त होऊनही त्याकडे दुर्लक्ष झाले असल्याचे निष्पन्न झाल्यास संबंधित अधिकारी-कर्मचाऱ्यांचीही जबाबदारी निश्चित करावी, अशी मागणी होत आहे.

——————————————-

ठळक सवाल

* रात्री गोदापात्रात सुरू असलेल्या कथित हालचाली प्रशासनाला दिसत नाहीत का?

* सोशल मीडियावरील तक्रारींची प्रत्यक्ष चौकशी झाली का?

* नाथसागर ते हिरडपुरीपर्यंत किती ठिकाणी प्रत्यक्ष पाहणी झाली?

* कथित वाळू उपशासाठी वापरली जाणारी यंत्रसामग्री आणि वाहने किती जप्त झाली?

* ‘एकदिवसीय डब्बा संस्कृती’च्या आरोपांची चौकशी होणार का?

आता वरिष्ठ अधिकारी मैदानात उतरणार का?

गोदावरीच्या पात्रात कथितपणे सुरू असलेल्या वाळू उपशाचा प्रश्न आता केवळ महसूल विभागापुरता राहिलेला नाही. हा नदीपात्र, पर्यावरण आणि भविष्यातील जलसुरक्षेशी निगडित प्रश्न आहे.

त्यामुळे वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी केवळ कागदावरील अहवाल आणि अधूनमधून होणाऱ्या कारवाईपुरते मर्यादित न राहता रात्रीच्या वेळी अचानक गोदापात्रात उतरून वस्तुस्थिती तपासावी, अशी मागणी होत आहे.

गोदावरीच्या पात्रात नेमका कोणाचा ‘रात्रीचा खेळ’ सुरू आहे?
वाळू उपशावर खरोखरच कारवाई होणार की पुन्हा एकदा कागदी घोडे नाचणार?

About The Author